به گزارش ثریا بررسی تاریخ تحولات معاصر ایران و منطقه، بدون تحلیل دقیق منظومه فکری و سیره عملی شهید آیتالله خامنهای امری ناممکن است. ایشان در قامت یک نظریهپرداز سیاسی و رهبری که طولانیترین دوران مدیریت کلان نظام را بر عهده داشت، واجد ویژگیهای منحصربهفردی در حوزههای فقه حکومتی، استراتژی نظامی و دیپلماسی مقاومت بود.
درصددیم در مجموعه گفتگویی به خوانشی تحلیلی از دههها کنشگری ایشان در سپهر عمومی بپردازیم. شخصیت ایشان، به عنوان پیونددهنده سنت فقاهتی با مقتضیات دنیای مدرن، چالشها و فرصتهای نوینی را پیش روی حکمرانی اسلامی قرار داد.از تدوین سیاستهای کلان در دوران گذار پس از جنگ، تا ایستادگی بر اصول استقلالطلبی در برابر فشارهای بینالمللی، همگی بخشی از کارنامهای است که نیازمند واکاوی است.
در این گفتگوها تلاش شده است تا فراتر از نگاههای کلیشهای، به ابعاد کمتر شناخته شدهی اندیشه ایشان در باب «تمدن نوین اسلامی» و «نظم نوین جهانی» پرداخته شود. اکنون که دوران حیات سیاسی ایشان به تاریخ پیوسته و به مقام شهادت نائل گشتهاند، بازخوانی میراثشان نه تنها یک ضرورت تاریخی برای درک ریشههای ثبات ایران، بلکه نقشهراهی برای فهم آیندهی جبهه مقاومت در منطقه به شمار میرود.
به همین منظور با حجت الاسلام تقی عابدی پژوهشگر مسائل دینی به گفتگو نشستیم که در ادامه حاصل آن را می خوانید:
*اکنون که به کارنامه زیست مجاهدانه شهید آیت الله سید علی خامنه ای مینگریم، اصلیترین ویژگی اخلاقی که ایشان را در تراز یک «رهبر شهید» قرار داد، چه میدانید؟
صحبت از شهید والامقامی که عمر خود را وقف اعتلای کلمه الله کرد، هم مایه افتخار است و هم مسئولیتی سنگین بر دوش ما میگذارد تا ابعاد پنهان شخصیت ایشان را برای نسلهای آینده تبیین کنیم.
بدون شک برجستهترین ویژگی ایشان «ذوب شدن در ولایت الهی و اخلاص مطلق» بود. ایشان همواره خود را سرباز کوچک اسلام مینامیدند. اما آن چیزی که در سیره عملی ایشان تجلی داشت، «زهد و سادهزیستی شگفتآور» بود. شهید عالیمقام ما، در اوج قدرت جهانی، زندگیای داشتند که از سطح متوسط جامعه پایینتر بود. این زهد برخاسته از تقوا، به ایشان شجاعتی میبخشید که در برابر ابرقدرتها سر خم نکنند. ایشان با شهادتشان ثابت کردند که نه تنها در کلام، بلکه در عمل نیز طالب لقاءالله بودند و پیوستن به یاران شهیدشان، آرزوی دیرینهای بود که سرانجام به آن رسیدند.
*در مباحث علمی، میراثی که از این شهید بزرگوار بر جای مانده را چگونه توصیف میکنید؟ آیا میتوان ایشان را یک نوآور در فقه اسلامی دانست؟
قطعا همینطور است. شهید آیتالله خامنهای یک فقیه «زمانشناس» بودند. ایشان در ادامه راه استاد بی نظیرش حضرت امام راحل، فقه را از کنج حجره فقاهت به متن جامعه و جهاد آوردند. دروس خارج فقه ایشان که اکنون به عنوان گنجینهای برای حوزههای علمیه باقی مانده، سرشار از قواعدی است که گرههای زندگی بشری را باز میکند. ایشان در مباحثی چون جهاد، موسیقی و... نظراتی را ارائه دادند که نشان از وزانت علمی و تسلط کامل بر منابع وحیانی داشت. شهادت ایشان، ضایعهای جبرانناپذیر برای جهان اسلام و حوزههای علمیه بود، اما آثار مکتوب و شاگردانی که تربیت کردند، راه ایشان را روشن نگاه خواهد داشت.
*در حوزه مدیریت، همواره از ایشان به عنوان دیدهبان تیزبین انقلاب یاد میشد. این قدرت تحلیل و دشمنشناسی در دوران حیاتشان چگونه تبلور یافت؟
مدیریت ایشان مبتنی بر «عقلانیت وحیانی» بود. شهید بزرگوار ما، بحرانهایی را مدیریت کردند که هر کدام برای فروپاشی یک نظام کافی بود. ایشان لایههای پیچیده نفاق و استکبار را با فراستی الهی تشخیص میدادند. در سختترین لحظات که همگان نگران بودند، آرامش ایشان که برخاسته از توکل بود، به جامعه تزریق میشد. ایشان هیچگاه به دشمن اعتماد نکردند و تا آخرین لحظه حیات، بر ایستادگی و مقاومت تاکید داشتند؛ مقاومتی که سرانجام با خون پاکشان امضا شد و به الگویی جهانی مبدل گشت.
*نگاه ایشان به فرهنگ و پیوند آن با تمدن اسلامی بسیار خاص بود. پس از شهادت ایشان، چگونه میتوان این نگاه را تداوم بخشید؟دیدگاه های اجتماعی ایشان چه بود؟
ایشان فرهنگ را هوای تنفس جامعه میدانستند. شهید آیتالله خامنهای خود یک ادیب و سخنور تراز اول بودند که با اشراف بر ادبیات کلاسیک و معاصر، مسیر جدیدی برای هنر متعهد گشودند. ایشان معتقد بودند تمدن اسلامی بدون هنر و فرهنگ متعالی شکل نمیگیرد. وظیفه ما اکنون این است که توصیههای ایشان در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی را به عنوان وصیتنامه تمدنی ایشان جدی بگیریم. ایشان همواره حامی هنرمندان و نویسندگانی بودند که در جبهه حق قلم میزدند.
ایشان به جوانها به عنوان ابزار نگاه نمیکردند، بلکه آنها را صاحبان اصلی انقلاب میدانستند. لحن پدرانه و صمیمی ایشان در دیدارها، دیواری میان حاکم و مردم باقی نگذاشته بود. خون شهید، جوشش جدیدی در رگهای جوانان ایجاد کرده است. امروز جوانان نه تنها در ایران، بلکه در سراسر جبهه مقاومت، ایشان را الگوی تمامعیار شجاعت و تدبیر میدانند. میراث ایشان، «عزت و استقلال» است که با شهادتشان ابدی شد.
تب هوش مصنوعی در شرکتها هم داغ شد
علت فوت حمید علیدوستی چه بود؟
داروهایی که به نفع ویروس عمل میکند و سلامت بیمار را به خطر میاندازد
کشف یک جرم مرموز در لبه منظومه شمسی توسط اخترشناسان
تصویر روز ناسا از شب در سیارهای وهمانگیز
کنجکاوی کودک تا کجا باید درباره تلفن همراه والدین پیش برود؟
کتاب صوتی «پلهای مدیسون کانتی» منتشر شد
چرا از قهرمانان فقط مدالهایشان را میبینیم؟
کتاب «همسفیر» منتشر شد
ستاره اسکندری پس از هفت سال به صحنه تئاتر بازمیگردد
کمبود جدی فضای آموزشی در مناطق حاشیهای و پرتراکم شهری
دانشآموزان قرآنی شایسته قدردانی هستند
چرا سریال «روشنایی شب» با واکنش رسانه صهیونیستی مواجه شد؟
محدودیت دسترسی به اطلاعات اسلحهها برای نوجوانان در چت جی پی تی
ثبتنام آزمون انتخاب حسابدار رسمی سال ١۴۰۵ آغاز شد؛ اعلام زمان آزمون
تسهیلات جدید برای قبولیهای ارشد و دکتری از سوی وزارت علوم
نمرات مردودی دانشجویان ورودی ۱۴۰۲ به بعد در معدل کل محاسبه نمیشود
تفکیک مسیر ارتقای اساتید علوم انسانی از رشتههای مهندسی و کشاورزی
امکان ویرایش معدل و سهمیه در آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی فراهم شد
کلیداولیه آزمون دکتری تخصصی علوم پزشکی۱۴۰۵ منتشر شد
کد آیسیک چیست؟ راهنمای انتخاب و استعلام فعالیت اقتصادی | آرمیتاتکس
محرابی که در عید قربان تبریز به خون نشست؛ نخستین شهید محراب که بود؟
نمایشگاه جدید موزه «جستجوی ایران» افتتاح شد؛ بازخوانی ریشههای بحران هویت و گسست تاریخی
رمانی در ستایش قدیس مهربانی برنده جایزه بزرگ رمان آکادمی فرانسه شد
۱۷۳ هنرمند در جشنواره هنرهای تجسمی جوانان رقابت میکنند
تنوع دیدگاهها معیار انتخاب در کارگاه نقاشی جشنواره تجسمی جوانان است
هومن کیایی و مجتبی رجبیمعمار «داستان زندگی من» را روایت میکنند
فیلمهای «بالاچ» و «سومریها» اکران میشوند
معرفی اعضای هیئت انتخاب آثار جشنواره تئاتر خیابانی مریوان
تلاش برای کشف استعدادها؛ بخش بینالمللی تئاتر نیاز به تقویت دارد
یک بازار سه روایت؛ بندرعباس در تهران تماشایی شد
متا خارج از دادگاه نوجوان شاکی را راضی به تسویه کرد
دانشگاه آزاد اسلامی در زمره ۱۰۰ دانشگاه برتر جهان قرار دارد
اجرای طرح فروش حضوری و مجازی کتابفروشیها در «بازار کتاب»
لبیک نهادهای علمی به پیام رهبر انقلاب: برای خیزش علمی شتابان آمادهایم
نحوه دریافت ارز از دانشجویان خارجی اعلام شد
جزییات افزایش تسهیلات رفاهی دانشجویان علوم پزشکی؛ افزایش وام ازدواج
نوبت دوم آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی سال ۱۴۰۵ در ۳۳ رشته برگزار شد
ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی در سال ۱۴۰۶ تعیین شد
رونمایی از نرمافزار «ردا کارت» دانشجویی؛ زمان اجرا به زودی مشخص میشود
فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار میگیرد
کنار رفتن «حجاب ابزار» برای مستندسازی یک فرصت است؛ فرا رفتن از گزارش
حریم خصوصی در فضای مجازی؛ انتشار پیام و تصویر دیگران شرعا جایز است؟
حجتالاسلام قمی: هیئت، سیاسیترین و استکبارستیزترین محفل شیعه است
«گوهر فضیلت»؛ بازخوانی میراث علمی و سلوک معنوی آیتالله مروارید
وقتی تصویر و صدای جعلی به نام حقیقت منتشر میشود؛حکم شرعی تغییر هوشمند
فاطمیه فرصتی برای پیوند محبت فاطمی با فرهنگ وقف و خیر ماندگار
«کافه سلطان»؛ روایت زندگی روزمره در سایه جنگ
از بازتاب سخنان تلخ اکبر زنجانپور تا گرامیداشتی برای اکبر عبدی
رویا میرعلمی مهمان آخرین قسمت «همکلام» میشود
نقشم در «نسخه آزمایشی» از من دور بود؛ سارقی که بعد از نامزدی توبه کرد
موسیقی بازیها از قاب نمایشگر تا صحنه ارکسترال
معرفی آثار ۲ بخش از جشنواره فیلم مقاومت
اپل لپ تاپ گرانقیمت با نمایشگر لمسی را معرفی کرد
گرمکن گرافنی ژاپنی در سه ثانیه گرم میشود
آمازون دوباره کارمندانش را بیکار کرد
دست نوشته دانشجویان در بیعت با رهبر انقلاب
امکان تحصیل دانش آموزان ایرانی خارج از کشور فراهم است
اعلام لبیک شورای عالی انقلاب فرهنگی به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب
ثبت نام بیش از ۳۰ هزار نفر در آزمون دکتری نیمهمتمرکز سال ۱۴۰۶
اطلاعات تازه درباره سهمیهها و تسهیلات آزمون دکتری نیمه متمرکز سال ۱۴۰۶
علیرضا استادی: جسارت بازی درنقش تاریخی را پیدا کردم
دست رد ۳ جشنواره بر فیلم جدید پل شریدر؛ «مبانی فلسفه» پسندیده نشد
رونمایی از «هزاردستان» نخستین انیمیشن «دستساز» جهان
نمایشگاه «رد خط» به نیاوران رسید
بسیج دانشآموزی در بیش از نیمی از مدارس کشور حضور دارد
نقش سورههای کوتاه در آشنایی کودکان با قرآن
افزایش سرانه های آموزشی در استان تهران/ ساخت مدرسه به تنهایی کافی نیست
کودکان البرزی مأموریت نیمهتمام شهید ماکان نصیری را ادامه میدهند
تصادف تریلی با سرویس مدرسه در اردکان؛ یک دانشآموز جان باخت
کاظمی: نظام سنجش آموزشوپرورش نیازمند تحول اساسی است
اسامی برگزیدگان مرحله نهایی سیویکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
هشدار افتا درباره قطع دسترسی به دامنههای خارجی؛ لزوم مهاجرت به ir
چت جی پی تی بیمار مبتلا به صرع را به سرپیچی از دستور پزشکان تشویق کرد
متا برای معتاد کردن نوجوانان به دادگاه می رود
یک انفجار کیهانی ۲۷ روزه در فضا کشف شد
اپل دو دستگاه جدید معرفی کرد +قیمت
جاسوسی شرکت اسرائیلی از کاربران استارلینک فاش شد
خدا از رگ گردن به ما نزدیکتر است؛ پس چرا باید عبادت کنیم؟
آیت الله رشاد: بیانیه رهبر معظم انقلاب، محرک تاریخی پیشرفت علمی کشور است
ثبت نام بیش از ۳۰ هزار نفر در آزمون دکتری نیمهمتمرکز سال ۱۴۰۶
اطلاعات تازه درباره سهمیهها و تسهیلات آزمون دکتری نیمه متمرکز سال ۱۴۰۶
اعلام لبیک شورای عالی انقلاب فرهنگی به رهنمودهای رهبر معظم انقلاب
دست نوشته دانشجویان در بیعت با رهبر انقلاب
دست رد ۳ جشنواره بر فیلم جدید پل شریدر؛ «مبانی فلسفه» پسندیده نشد
کودکان البرزی مأموریت نیمهتمام شهید ماکان نصیری را ادامه میدهند
اسامی برگزیدگان مرحله نهایی سیویکمین المپیاد علمی دانشجویی اعلام شد
متا برای معتاد کردن نوجوانان به دادگاه می رود
رونمایی از «هزاردستان» نخستین انیمیشن «دستساز» جهان
بسیج دانشآموزی در بیش از نیمی از مدارس کشور حضور دارد
علیرضا استادی: جسارت بازی درنقش تاریخی را پیدا کردم
آیت الله رشاد: بیانیه رهبر معظم انقلاب، محرک تاریخی پیشرفت علمی کشور است
نمایشگاه «رد خط» به نیاوران رسید
افزایش سرانه های آموزشی در استان تهران/ ساخت مدرسه به تنهایی کافی نیست
تصادف تریلی با سرویس مدرسه در اردکان؛ یک دانشآموز جان باخت
کاظمی: نظام سنجش آموزشوپرورش نیازمند تحول اساسی است
خدا از رگ گردن به ما نزدیکتر است؛ پس چرا باید عبادت کنیم؟
هشدار افتا درباره قطع دسترسی به دامنههای خارجی؛ لزوم مهاجرت به ir
یک انفجار کیهانی ۲۷ روزه در فضا کشف شد
امکان تحصیل دانش آموزان ایرانی خارج از کشور فراهم است
رونمایی از نرمافزار «ردا کارت» دانشجویی؛ زمان اجرا به زودی مشخص میشود
ظرفیت پذیرش پزشکی و دندانپزشکی در سال ۱۴۰۶ تعیین شد
نقش سورههای کوتاه در آشنایی کودکان با قرآن
فرهنگستان علوم ظرفیت خود را برای تحقق خیزش علمی کشور به کار میگیرد
اپل دو دستگاه جدید معرفی کرد +قیمت
آیا دینداری مانع پیشرفت میشود؟
چت جی پی تی بیمار مبتلا به صرع را به سرپیچی از دستور پزشکان تشویق کرد
جاسوسی شرکت اسرائیلی از کاربران استارلینک فاش شد
جزییات افزایش تسهیلات رفاهی دانشجویان علوم پزشکی؛ افزایش وام ازدواج
«گوهر فضیلت»؛ بازخوانی میراث علمی و سلوک معنوی آیتالله مروارید
نظراتی که حاوی توهین یا افترا به اشخاص ،قومیت ها ،عقاید دیگران باشد و یا با قوانین کشور وآموزه های دینی مغایرت داشته باشد منتشر نخواهد شد - لطفاً نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.